Bibliografia Dzielnicy Ochota

Tyska i Bartek poznają Ochotę

 

"Ochotnicy na spacer. Przewodnik po Ochocie", Autor: Jarosław Zieliński

Tytuł: Ochotnicy na spacer. Przewodnik po Ochocie
Autor: Jarosław Zieliński
Wydawnictwo: VEDA
Rok wydania: 2010

Szanowny Czytelniku,
Na przełomie wiosny i lata 2010 r. Urząd Dzielnicy Ochota we współpracy z Wydawnictwem VEDA, zorganizował cykl spacerów z przewodnikiem dla uczniów ochockich szkół i mieszkańców dzielnicy. Właśnie wtedy narodził się pomysł opracowania i wydania pierwszego w historii Ochoty przewodnika. Książka, którą oddajemy w Twoje ręce zawiera nie tylko propozycje tras zwiedzania, ale jest przede wszystkim kompendium wiedzy o historii Ochoty, jej mieszkańcach i zabytkach. Jestem przekonany, że będzie ciekawą lekturą.

Wojciech Komorowski
Burmistrz Dzielnicy Ochota

 
"Rakowiec" Autor: Henryk Sienkiewicz

Tytuł: Rakowiec
Autor: Henryk Sienkiewicz
Wydawnictwo: VEDA
Rok wydania: 2011

Rakowiec, niegdyś podwarszawska wieś, a obecnie część stolicy pozostająca w granicach Ochoty, może się wydawać jednym z owych nieciekawych osiedli mieszkaniowych, jakimi przez lata „obrosło” największe miasto Polski. Ma jednak specyficzny charakter, frapujące miejsca i ciekawą przeszłość, choć wszystko to nie jest bliżej znane szerokiemu kręgowi odbiorców i miłośnikom historii lokalnej. Warto usunąć tą białą plamę wiedzy o stolicy, w czym może pomóc niniejsza publikacja. Prezentuje ona najważniejsze wątki z dziejów Rakowca, w tym wojenny, fortyfikacyjny, gospodarczy, komunikacyjny i kościelny, także warte uwagi zakątki tej części Warszawy, ulice – nawiązując do tytułu serii wydawniczej, charakterystyczne obiekty, Ślady dawności, przyrody, legendy, a nawet to, co nazywamy magią miejsca. Odkrywa równocześnie przed Czytelnikiem nieznane i zaskakujące oblicza Rakowca, którego miano jest obecne w świadomości warszawiaków przez to, że nosi je prężnie działający dom kultury, przystanek kolejowy przy ruchliwej trasie do Radomia, spółdzielnia mieszkaniowa i duży kompleks ogródków działkowych. Książka przedstawia Rakowiec widziany oczami jego mieszkańca uważającego tę część stolicy za swoją „małą ojczyznę”.

 
Album "Przedwojenna Ochota. Najpiękniejsze fotografie" - Joanna Rolińska

Tytuł: Przedwojenna Ochota Najpiękniejsze fotografie
Autor: Joanna Rolińska
Wydawnictwo: RM
Rok wydania: 2010

„Dobrze było, porządkując i poszerzając swoją wiedzę, dokonywać nowych odkryć i trafiać na nowe zagadki. A takich wciąż jest wiele. Czy na przykład stojący przed II wojną światową na rogu alei Niepodległości i ulicy Nowowiejskiej pomnik Sapera, który według wstępnych założeń powinien mieć swój symetryczny odpowiednik na sąsiednim rogu ulicy, doczekał się projektu brata bliźniaka?(...). Zresztą ten album nie zmusza do odpowiedzi na takie pytania: pokazuje piękno dzielnicy, które ktoś uchwycił na fotografii, piękno, które na Ochocie w dużym stopniu przetrwało.(...).”

Szanowni Państwo,

Ochota to dzielnica z ciekawą historią i pięknymi zabytkami. Wiele miejsc, wiele budynków i ulic mimo przemian cywilizacyjnych zachowało swój dawny urok. Inne niestety zniknęły w pomroce często krwawych, dramatycznych dziejów wojennych. Im właśnie, tym zachowanym i tym utraconym zakątkom naszej dzielnicy poświęcamy album pt. „Przedwojenna Ochota. Najpiękniejsze fotografie”. Album, który jest świadectwem historii i rozwoju Ochoty.

Zdjęcia, które mam przyjemność Państwu zaprezentować wyszły spod ręki zarówno zawodowych fotografików, jak i amatorów pragnących uchwycić chwilę i piękno doświadczanej rzeczywistości w różnych epokach. Mamy tu z jednej strony fotografie reporterskie, a z drugiej pochodzące z rodzinnych albumów. Wiele z tych obrazów jest świadkami jakichś intymnych opowieści, kadrami z wydarzeń życia naszych przodków.

Album ten pozwala nam przenieść się wyobraźnią w miniony świat pachnącej chlebem piekarni przy ul. Grójeckiej, wyścigów konnych i pokazów lotniczych na Polu Mokotowskim, gwaru handlu na Zieleniaku. Nie ma już drewnianych i parterowych budynków, charakterystycznych dla przedmieść stolicy lat 30. Zniknął bruk i tory Elektrycznej Kolei Dojazdowej. Ale powróciły do życia po zniszczeniach Września 1939 i Powstania Warszawskiego 1944 osiedla Kolonii Staszica i Lubeckiego, zaplecze Placu Narutowicza wraz z kościołem parafii Św. Jakuba.

Po II wojnie światowej przybyły nowe osiedla: najpierw między ul. Kopińską a Opaczewską, a później na Rakowcu gdzie rozbudowały się kwartały WSM Rakowiec oraz na Szczęśliwcach wraz z nowym pięknym parkiem na terenie dawnych glinianek.

Dzielnica żyje i rozwija się. Nowe łączy się ze starym. Cały ten proces począwszy od „korzeni” można prześledzić na kartach albumu, który mam przyjemność Państwu polecić z nadzieją, że przysłuży się pogłębianiu wiedzy o Naszej Małej Ojczyźnie – warszawskiej Ochocie.

Wojciech Komorowski
Burmistrz Dzielnicy Ochota

 
"Zagłada Ochoty" - Lidia Ujazdowska

Tytuł: Zagłada Ochoty
Autor: Lidia Ujazdowska
Wydawnictwo: Fronda PL. sp. z o.o.
Rok wydania: 2005

Dzielnice wielkich miast to nasze najmniejsze ojczyzny. Historia Ochoty wpisana jest w wojenne dzieje Warszawy lat 1939 – 1944 w sposób znaczący. Była to pierwsza dzielnica stolicy w jej ówczesnych granicach zaatakowana bezpośrednio przez siły pancerne Wermachtu we wrześniu 1939 roku. („Ja, Pani Opaczewska, bronię dziś Warszawy” głosił konspiracyjny wiersz o bohaterskiej obronie miasta). I należała – obok Woli do miejsc szczególnych cierpień i strat ludności cywilnej juz w pierwszych tygodniach Powstania 1944 roku. Należy przywoływać, utrwalać i prezentować wiedzę o tych faktach, których świadkami byli najstarsi, jeszcze dziś żyjący warszawiacy. Poprzez ich relacje zawarte w tej książce ozywa część dramatycznej historii Polaków na drodze do wolności.

Władysław Bartoszewski

 
"Przez Grójecką" - Mirosław Sznajder

Tytuł: Przez Grójecką
Autor: Mirosław Sznajder
Wydawnictwo: Spectrum Press
Rok wydania: 2009

Wspomnienio-balladowe zapiski poświęcone warszawskiej dzielnicy Ochota. Liryczna gawęda wielogłosowa, wypowiadana niejako „w imieniu”. W imieniu tych wszystkich, którzy byli z Ochotą związani miejscem i uczuciami, i którym nieobecne są jej obrazy z lat pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Są to zapiski wolne od rygorów faktografii i historycznej poprawności; poddane raczej władzy kapryśnej pamięci – i odrobiny wzruszenia.

 
Ryszard Kapuściński i Pole Mokotowskie" - Max Cegielski, Nicolas Grospierre i inni

Tytuł: Ryszard Kapuściński i Pole Mokotowskie
Autorzy: Max Cegielski, Nicolas Grospierre, Marek Ostrowski, Agata Pyzik, Paulina Sieniuć, Magdalena Śliwka, Jarosław Trybuś
Wydawca: Miasto Stołeczne Warszawa
Rok wydania: 2010

„Trasa Ścieżki Ryszarda Kapuścińskiego na Polu Mokotowskim ma swój rodowód dokumentalny – wyznaczona została krokami pisarza, który szlak ten przemierzał podczas swoich porannych spacerów. Podążamy więc jego śladami. Nie należy jednak traktować tego faktu w sposób stuprocentowo dosłowny. Zdarzało się, że przebieg trasy, co jest naturalne, czasem się zmieniał. Jednak opis spaceru Ryszard Kapuściński pozostawił w swoich notatkach tylko jeden.(...). Można przejść całą trasę ze świadomością jej koncepcji i ukrytego kodu, można również dojść do ścieżki w dowolnym punkcie i zapoznać się jedynie z jej częścią. Pozostawiamy ten wybór spacerującym.”

Marek Miller

 
"IV Obwód Armii Krajowej Ochota Okręg Warszawa" - Józef Kazimierz Wroniszewski

Tytuł: IV Obwód Armii Krajowej Ochota Okręg Warszawa
Autor: Józef Kazimierz Wroniszewski
Wydawca: Przedsiębiorstwo Wydawnicze LAM
Rok wydania: 1997

„Po dwudziestu latach – pisze autor na wstępie – trzeba uznać zasadność a nawet pilność podobnych starań. Także i zasadność mych własnych autorskich ambicji – potrzeby doprowadzenia monografii do przekazu możliwie pełnego, wzbogaconego nowymi materiałami uzyskanymi w ciągu tych lat zarówno przez środowisko, jak i przeze mnie. Mija czas naszego pokolenia; na dalsze znaczniejsze materiały nie ma co liczyć. Odchodzącemu zaś pokoleniu uczestników i ofiar owego tragicznego spazmu historii należy się dziś satysfakcja przekazania swym następcom utrwalonej pamięci o obowiązku niegdyś spełnionym”.

 
"Ochota Okęcie Warszawskie Termopile 1944" - Józef Kazimierz Wroniszewski

Tytuł: Ochota Okęcie „Warszawskie Termopile 1944”
Autor: Józef Kazimierz Wroniszewski
Wydawnictwo: ASKON
Rok wydania: 2002

Przewodnik historyczny po miejscach walk i pamięci z lat 1939 – 1945. Jako podstawowe kryterium porządkujące przyjęto przejrzystość i czytelność Przewodnika, czyli możliwie najłatwiejszy dostęp do zawartych w nim informacji. Podzielono w tym celu książkę na dwie równorzędne części. Pierwsza z nich to zarys historii z lat 1939 – 1944 warszawskich struktur terytorialnych powszechnie rozumianych jako Ochota i Okęcie. Przedstawione w tej części ważniejsze wydarzenia historyczne, które po roku 1945 zostały przez społeczeństwo uczczone stosownymi pomnikami czy tablicami pamięci, oznaczono kolejną numeracją w porządku chronologicznym. Pierwsza część Przewodnika jest więc tłem historycznym dla jego części drugiej, katalogowej – opisu konkretnych miejsc pamięci.

 
"Warszawa Ochota - wczoraj i dziś" - Leopold Pytko, W. Zdunek

 

"Ochota" - Piotr Makowski, Julia Szewielow i inni

Tytuł: Ochota
Zdjęcia: Piotr Makowski, JBStudio, Julia Szewielow, Mirosław Wiśniewski, Marek Ostrowski, Muzeum Marii Skłodowskiej – Curie w Warszawie, Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej – Curie w Warszawie, Archiwum Dokumentacji Mechanicznej, Archiwum Akt Nowych, zbiory prywatne Józefa Wroniszewskiego
Oficyna Wydawnicza: Youmar
Rok wydania: 2008

Album, który oddajemy w Państwa ręce nie jest tylko jedną więcej książką o Ochocie. To pierwsza tego typu publikacja. Warto ją obejrzeć, ponieważ w atrakcyjny, a zarazem przystępny i profesjonalny sposób prezentuje oblicze jednej z piękniejszych dzielnic Warszawy.

Główną wartość niniejszej książki stanowią zdjęcia. Przygotowując album liczyliśmy bowiem, że dzięki niemu wybiorą się Państwo na fascynujący spacer po Ochocie. Chcemy by prezentowane przez nas fotografie były dla Państwa merytorycznym przewodnikiem i towarzyszem w tej ciekawej podróży. Doskonale pokazują one zmiany, jakim z roku na rok ulega wizerunek dzielnicy.(...).

Maurycy Wojciech Komorowski